“Artificiële intelligentie (AI) zal een belangrijke deflatoire factor zijn.” Kevin Warsh, die sinds half mei voorzitter is van de Amerikaanse Federal Reserve (Fed), liet deze uitspraak nog afgelopen november in de Wall Street Journal optekenen. Daarmee wakkerde hij het verhaal aan dat lagere rentetarieven denkbaar zouden zijn – tot grote vreugde van de Amerikaanse president Donald Trump, die herhaaldelijk heeft aangedrongen op lagere basisrentevoeten. Het waren vermoedelijk uitspraken als deze die de Amerikaanse president ertoe hebben aangezet Warsh te benoemen tot voorzitter van de Fed.
Maar zelfs bij het eerste rentebesluit is het al duidelijk dat eventuele renteverlagingen later zullen komen dan Trump graag zou zien. Dit komt doordat het huidige monetaire beleid de nieuwe Fed-voorzitter weinig reden geeft om overhaast tot renteverlagingen over te gaan. Aangezien de inflatie van de consumentenprijzen in de VS is gestegen van iets minder dan drie procent eind 2025 tot 4,2 procent in mei, is het echter zelfs denkbaar dat de balans weer doorslaat in de richting van renteverhogingen. Veel zal waarschijnlijk afhangen van de mate waarin de verwachtingen van dalende energieprijzen in de komende weken en maanden worden waargemaakt.
Voorlopig houdt de Fed zich echter op de achtergrond en laat zij de belangrijkste Amerikaanse rentetarieven binnen de bandbreedte van 3,5 tot 3,75 procent.
De ene prijsschok volgt op de andere
Hoewel Teheran en Washington, D.C. – de hoofdsteden van respectievelijk Iran en de VS – in vogelvlucht zo’n 10.000 kilometer van elkaar verwijderd liggen, waren de vijandelijkheden in Iran en het Midden-Oosten tot in het hart van de VS voelbaar. Als gevolg daarvan kwam de landelijke gemiddelde benzineprijs in april en mei uit op meer dan vier dollar per gallon, terwijl deze aan het begin van het jaar nog onder de drie dollar lag. Over het geheel genomen stegen de Amerikaanse energieprijzen in mei met 23,5 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.
Dit betekent een merkbare extra last in een land met grote afstanden, hoewel deze last ook snel en aanzienlijk zou kunnen afnemen, zoals de recente trends in de olieprijzen laten zien. De prijs van een vat West Texas Intermediate-ruwe olie is de afgelopen vier weken gedaald van ongeveer 100 dollar naar minder dan 80 dollar. Hoe duurzaam deze dalingen van de olieprijs zullen zijn, hangt in belangrijke mate af van de vraag of de geplande overeenkomst tussen de VS en Iran daadwerkelijk kan zorgen voor een blijvende hervatting van de scheepvaart door de Straat van Hormuz.
De economische belangen van de VS in deze kwestie zijn in ieder geval duidelijk: de Strategic Petroleum Reserve (SPR) van het land is sinds het begin van de vijandelijkheden met Iran immers met ongeveer 75 miljoen vaten olie geslonken tot 340 miljoen vaten, zoals het Amerikaanse Ministerie van Energie eerder deze week bekendmaakte; de reserves zijn sinds 1983 niet meer zo laag geweest. Daardoor blijft het toekomstige monetaire beleid voorlopig nauw verbonden met de ontwikkelingen in het Midden-Oosten.
Bovendien zijn de prijsontwikkelingen van de afgelopen maanden ook van bijzonder monetair-beleidsmatig belang, omdat ze een zoveelste prijschok vormen na vele jaren van hoge inflatiecijfers. Zo zijn de door invoerheffingen veroorzaakte prijsstijgingen van vorig jaar nog maar net begonnen te worden opgevangen. Als gevolg daarvan ligt de inflatie in de VS nu al 62 maanden boven de doelstelling van 2 procent van de Fed, en deze situatie zal waarschijnlijk nog enkele maanden aanhouden. Voor het laatste kwartaal van 2026 verwacht de Fed een inflatie van 3,6 procent. Ook de kerninflatie – die op 3,3 procent ligt – beschouwt de Fed als hoger dan de inflatiedoelstelling.
Wat de inflatieverwachtingen betreft, lopen de centrale bankiers daarom het risico dat Amerikaanse burgers, na een reeks schokken, steeds meer gaan aannemen dat de inflatie structureel hoger is.
Tekenen van versoepeling op de arbeidsmarkt
In ieder geval voorlopig zullen Warsh & Co. er waarschijnlijk ook toe geneigd zijn om de focus van het monetaire beleid meer te verleggen naar de doelstelling van prijsstabiliteit. Dit komt doordat er met betrekking tot de tweede doelstelling van de centrale bank – volledige werkgelegenheid – recentelijk tekenen van versoepeling zichtbaar zijn geworden.
Niet alleen blijft de Amerikaanse economie goed presteren – de centrale bankiers verwachten voor het laatste kwartaal van 2026 een robuuste reële groei van 2,2 procent – maar volgens het Amerikaanse Bureau of Labor Statistics is de werkgelegenheid in de drie maanden tussen maart en mei ook met in totaal 565.000 werknemers gestegen. Dit is opmerkelijk, gezien het feit dat de werkgelegenheidsgroei de afgelopen jaren aanzienlijk is afgenomen, met name als gevolg van veranderingen in het immigratiebeleid. Over het gehele kalenderjaar 2025 bedroeg de werkgelegenheidsgroei immers iets meer dan 100.000 arbeidskrachten.
Aangezien het werkloosheidspercentage eveneens op een laag niveau van 4,3 procent staat, blijft de sterke situatie op de arbeidsmarkt erop wijzen dat er voor de Fed geen noodzaak is om in de nabije toekomst renteverlagingen te overwegen.
Tegelijkertijd is het de moeite waard om in gedachten te houden dat de cijfers over de werkgelegenheidsgroei vorig jaar nog aan opmerkelijke neerwaartse herzieningen onderhevig waren. Zo werd voor de maand juni 2025 aanvankelijk een toename van de werkgelegenheid met 147.000 werknemers gemeld. Na twee herzieningen van de gegevens veranderde deze toename van de werkgelegenheid in een daling van 13.000 mensen. Gezien dergelijke herzieningen en schommelingen in de werkgelegenheidscijfers is het de moeite waard om nader te bekijken of het bemoedigende kortetermijnmomentum op de arbeidsmarkt zich de komende maanden zal voortzetten.
Nieuwe prioriteiten in onzekere tijden
De solide arbeidsmarktcijfers zorgen er momenteel voor dat er weinig druk is om de rente te verlagen. Omgekeerd is er, ondanks (wederom) hogere inflatiecijfers, ook geen directe noodzaak om de beleidsrente te verhogen. Enerzijds komt dit doordat de rente op een hoog niveau blijft, dat kan worden beschouwd als de bovengrens van de restrictieve bandbreedte. Anderzijds zouden positieve signalen over de hervatting van de scheepvaart door de Straat van Hormuz voor blijvende verlichting kunnen zorgen op het gebied van de energieprijzen. Bijgevolg zal de zoektocht naar richting op het gebied van de rente voorlopig voortduren.
De onzekerheid reikt echter verder dan het toekomstige rentepad. Het is ook onduidelijk in hoeverre Warsh zijn visie op een heroriëntatie van de Fed de komende jaren zal doorvoeren. Termen als „regimeverandering“ doen de laatste tijd de ronde. Zo was er in de aanloop naar zijn eerste optreden als Fed-voorzitter sprake van een slankere balans van de Fed. Met 6,7 biljoen dollar bedraagt het balanstotaal momenteel ongeveer 21 procent van het Amerikaanse bruto binnenlands product (bbp). Ter vergelijking: toen Warsh in februari 2006 bij de Fed in dienst trad, bedroeg het balanstotaal nog minder dan 10 procent van het Amerikaanse bbp – hoewel de wereld van het monetaire beleid toen weliswaar een heel andere was.
Toch blijkt al uit het eerste rentebesluit onder leiding van Warsh dat er geen scherpe breuk zal komen met het monetaire beleid van de afgelopen jaren. Alle twaalf stemgerechtigde leden van de Federal Reserve Board bevestigden opnieuw hun voornemen om het bestaande beleid voort te zetten, waarbij voldoende reserves binnen het banksysteem worden aangehouden. Warsh maakte ook meteen aan het begin van zijn eerste persconferentie heel duidelijk dat hij de prijsstabiliteitsdoelstelling van de Fed zou verdedigen. Eventuele resterende zorgen dat de nieuwe Fed-voorzitter wellicht al te snel zou toegeven aan de wensen van de Amerikaanse president inzake de rente, zijn daardoor waarschijnlijk grotendeels in rook opgegaan. De Fed is en blijft onafhankelijk.
Niettemin werd ook duidelijk dat de communicatie en de werkwijze onder de nieuwe Fed-voorzitter zullen veranderen. Hij stelde onmiddellijk een aantal duidelijke prioriteiten vast. Zo verraste hij waarnemers met een persbericht dat aanzienlijk korter was dan in voorgaande jaren en zich concentreerde op het absolute minimum aan noodzakelijke informatie.
Bovendien zal Warsh vijf werkgroepen oprichten (onder meer over het inflatiekader en de balans van de Fed), waarvan hij hoopt tegen het einde van het jaar belangrijke inzichten te verkrijgen. Pas op basis van deze inzichten zal duidelijker worden hoe ingrijpend de hervorming door de nieuwe Fed-voorzitter van de binnenkort 113 jaar oude instelling daadwerkelijk zal zijn.
", "contacts": [ { "name": "Serge Vanbockryck", "company": "Befirm", "description": "Senior PR Consultant", "email": "serge@befirm.be", "website": null, "address": null, "telephone": "+32 (0)2 423 18 42", "mobile": null, "twitter": null, "facebook": null } ], "author": { "first_name": "Serge", "last_name": "Vanbockryck" }, "format_version": 5 }