Is er een dreiging van een grootschalig conflict in het Midden-Oosten?
De luchtaanvallen van de VS en Israël op Iran en de reactie van het mullah-regime wakkeren de vrees voor een grote oorlog in de regio aan. Welke gevolgen zal de escalatie hebben voor de kapitaalmarkten? Dr. Tobias Schafföner, Managing Director en Head of Multi Asset bij Flossbach von Storch, legt uit.
De wereldwijde aandelenmarkten daalden in de namiddag, hoewel de verliezen beperkt bleven. Cyclische bedrijven werden bijzonder hard getroffen, vooral de toeristische sector en luchtvaartmaatschappijen, terwijl aandelen van oliemaatschappijen in trek waren. Het is nog steeds moeilijk in te schatten hoe de situatie in het Midden-Oosten zich zal ontwikkelen.
De dood van Ali Khamenei, de religieuze leider van de mullahs, rechtvaardigt niet de regimewisseling die de Amerikaanse president Donald Trump nastreeft. Iran is geen eenmansdictatuur; het regime steunt op honderdduizenden actieve en inactieve leden van de Revolutionaire Garde. Er is dus geen tekort aan potentiële opvolgers.
In dit opzicht is de Amerikaanse ‘interventie’ in Iran niet te vergelijken met de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro. Met andere woorden, het is volstrekt onduidelijk of een regimewisseling in Teheran zal slagen.
Het conflict is om twee belangrijke redenen economisch significant. Ten eerste omdat de landen die aan de Perzische Golf grenzen tot de grootste producenten van fossiele brandstoffen ter wereld behoren. Ten tweede omdat landen als Saoedi-Arabië, Irak en Koeweit hun gas- en olie-export via de Straat van Hormuz moeten vervoeren – een zeestraat tussen Iran en Oman, waarvan de kusten op het smalste punt minder dan 40 kilometer van elkaar verwijderd zijn. En zoals te verwachten was, blokkeert Iran deze zeestraat als reactie op de luchtaanvallen van de VS en Israël.
De inflatiedruk neemt toe
Cijfers van de Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) laten zien hoe belangrijk deze transportroute is voor zowel olie-exporterende als olie-consumerende landen. Volgens deze cijfers passeert dagelijks ongeveer 20 miljoen vaten olie de Straat van Hormuz, wat overeenkomt met 20 procent van de wereldwijde vraag naar olie. Als reactie op de recente escalatie heeft de OPEC, de Organisatie van Olie-exporterende Landen, aangekondigd de olieproductie met ongeveer 200.000 vaten per dag te willen verhogen. Dit kan echter niet eens een begin zijn om de ‘geblokkeerde’ olie-export te compenseren.
Op langere termijn zou een permanente blokkade van de zeestraat dan ook onvermijdelijk kunnen leiden tot tekorten op de wereldmarkt. De inflatiedruk neemt dus opnieuw toe.
Hoewel we momenteel niet verwachten dat de oorlog zich zal uitbreiden naar de bredere regio en daarbuiten, met langdurige gevolgen voor de wereldeconomie, versterkt dit onze beleggingsfilosofie, die niet in de laatste plaats wordt gekenmerkt door het principe van diversificatie – diversificatie over verschillende activaklassen, maar ook binnen activaklassen.
Naar onze mening doen beleggers er goed aan zich, althans impliciet, voor te bereiden op scenario's die vaak overschaduwd worden door belangrijke marktvraagstukken. De laatste tijd heeft ‘de markt’ zich vooral gericht op kunstmatige intelligentie (AI) – en daarbij mogelijke risico's buiten het oog verloren.
Wanneer verwaarloosde risico's zich voordoen, is er vraag naar veilige havens zoals goud en, niet in de laatste plaats, de Amerikaanse dollar. Edelmetalen zijn altijd een integraal onderdeel geweest van onze gemengde portefeuilles. Juist omwille van deze diversificatie dekken we de dollar niet volledig af. Ook de kaspositie volgt het diversificatieprincipe en is daarom groot genoeg om te kunnen profiteren van beleggingskansen wanneer die zich voordoen.
In dit verband zullen we de komende dagen nauwlettend in de gaten houden waar zich kansen voordoen – zowel aan de aandelen- als aan de obligatiezijde.
Serge Vanbockryck