Effectenmarkt: beweging heeft een doel nodig

„Fixed income”, zoals de beleggingscategorie obligaties internationaal wordt genoemd, klinkt als stabiliteit. Een voorspelbaar inkomen zonder risico’s – wie zou dat niet willen? ​ Voorspelbaarheid en betrouwbaarheid zijn argumenten ten gunste van obligaties, maar de realiteit van de afgelopen jaren schetst een genuanceerder beeld: inflatieschokken, abrupte renteschommelingen, geopolitieke spanningen. Daar komen nog eens volatiele grondstofprijzen en een structurele stijging van de wereldwijde schuldenlast bij. Ontwikkelingen als deze hebben de spelregels op de obligatiemarkt fundamenteel veranderd.

Onlangs heeft de oorlog in Iran de markten opgeschud. Snel stijgende olieprijzen kunnen een enorme impact hebben op de economie – niet in de laatste plaats omdat de prijzen over de hele linie stijgen, niet alleen voor verwarming en brandstof. Om echter blijvende gevolgen te hebben voor de inflatie en de rentemarkt, zou de oliecrisis gedurende een langere periode moeten aanhouden. Of de onderhandelingen tussen de strijdende partijen de komende weken zullen slagen, en wanneer de energiemarkt zich weer zal normaliseren, valt nog te bezien. Het zal waarschijnlijk moeilijk zijn om hierover gefundeerde voorspellingen te doen.

In een dergelijke omgeving wordt toegevoegde waarde bij obligaties niet gegenereerd door een rigide indexvolging. Wat hier nodig is, is een robuuste beleggingsstrategie die zich al vele jaren heeft bewezen – in goede en in slechte tijden. De basis hiervoor is pragmatisch, zakelijk denken en handelen. Duidelijke overtuigingen, onafhankelijkheid en actief beheer. Wij beschouwen obligatiebeleggingen niet als „vaste inkomsten“, maar veeleer als „actieve inkomsten“. Wat dit in de praktijk inhoudt, kan worden samengevat in zeven kernprincipes.

Vrijheid biedt kansen op rendement

De relevante referentie-indexen, die door veel ETF’s worden gevolgd, bieden in dit opzicht weinig houvast. De logica achter traditionele obligatie-indexen is eenvoudig: de emittenten met de grootste schuldenlast krijgen de hoogste weging. Voor beleggers betekent dit een impliciete focus op de grootste emittenten – ongeacht hun aantrekkelijkheid.

Wij beleggen vanuit de mentaliteit van voorzichtige ondernemers. Waar voor uw geld is essentieel. Wie succesvol wil zijn op de obligatiemarkt, dient de relatieve waarderingen van de verschillende marktsegmenten zorgvuldig te analyseren en, waar dit gerechtvaardigd lijkt, herallocaties door te voeren tussen sectoren en individuele obligaties. Zo kunnen overgewaardeerde obligaties en sectoren worden vermeden. De duration dient op een bepaald moment te worden afgestemd op het risico-rendementsprofiel om het volledige potentieel te benutten, in plaats van te worden beperkt door rigide richtlijnen.

Wij beheren onze obligatieportefeuilles dan ook volledig vrij van benchmarkbeperkingen. Dit betekent:

In plaats daarvan ligt de focus uitsluitend op een commerciële risico-rendementsanalyse. Waar worden risico’s adequaat gecompenseerd? Waar is dat niet het geval? Waar doen zich kansen voor? Deze vrijheid stelt ons in staat om de looptijd, kredietsegmenten, regio’s en risicopremies actief en onafhankelijk te beheren – met een duidelijk doel: het behalen van aantrekkelijke, voor risico gecorrigeerde rendementen op de lange termijn. Daarbij profiteren wij van de voordelen die obligaties als beleggingscategorie te bieden hebben.

„Actief“ beleggen houdt in dat men een positie inneemt – en deze vervolgens weer aanpast

De obligatiemarkt wordt gekenmerkt door snelle stemmingswisselingen en abrupte veranderingen in het marktklimaat. Dit geldt niet alleen tijdens olieschokken of crises zoals Covid-19. Verhalen komen en gaan. Ze veranderen vaak sneller dan verwacht – of dat nu te wijten is aan nieuwe inflatiecijfers, signalen uit het monetaire beleid of geopolitieke gebeurtenissen.

Tegen deze achtergrond beschouwen wij onszelf uitdrukkelijk niet als „buy-and-hold-beleggers“. Wij zijn „obligatieselecteurs“. Wat betekent dat in de praktijk? Voor ons betekent actief beheer dat wij consequent posities opbouwen wanneer de risico-rendementsverhouding overtuigend is. Anderzijds moeten risico’s snel worden afgebouwd zodra waarderingen uitgeput lijken te zijn. Het behoud van flexibiliteit en het vermogen om te allen tijde te handelen is van het grootste belang. Om dit te bereiken, houden wij voortdurend een strategische liquiditeitsreserve aan, zodat wij ook tijdens periodes van marktspanning klaar blijven om in te grijpen. Dit is de enige manier om te profiteren van marktinefficiënties (die altijd kansen kunnen bieden). Onze doelstelling is eenvoudig: wij reageren niet louter op marktontwikkelingen; wij streven ernaar daarop vooruit te lopen.

Wereldwijd beleggen: kiezen voor kansen waar de risico-rendementsverhouding overtuigend is

De wereldeconomie ontwikkelt zich niet synchroon. Centrale banken bevinden zich in verschillende rentecycli, de inflatietrends lopen uiteen en de politieke risico’s variëren sterk van regio tot regio. Juist dit gebrek aan synchronisatie creëert kansen. Voor ons betekent een mondiale benadering dat wij profiteren van relatieve waarderingsverschillen tussen regio’s. Dit is de enige manier om kansen te benutten die in puur regionale strategieën onbenut blijven (of moeten blijven).

Uiteraard dient men potentiële risico’s altijd in het oog te houden. Actief beheer van valuta- en looptijdprofielen is bijvoorbeeld van cruciaal belang. Wij leggen nooit al onze eieren in één mand: alleen brede diversificatie – het verstandig spreiden van potentiële risico’s – biedt bescherming in een wereld van toenemende schuldenlast. Een wereldwijde allocatie is dus niet louter een motor voor rendement – het is tevens een sleutelfactor voor stabiliteit wanneer risico’s bewust worden gespreid.

Flexibiliteit als sleutel tot robuustheid

Uiteindelijk zijn actief portefeuillebeheer en flexibiliteit twee kanten van dezelfde medaille. Flexibiliteit komt niet alleen tot uiting in de allocatie, maar ook in de keuze van beleggingsinstrumenten. Afhankelijk van het marktklimaat kunnen verschillende instrumenten een doorslaggevende meerwaarde opleveren. Dit is onlangs nog heel duidelijk gebleken op de obligatiemarkt, bijvoorbeeld bij …

... inflatiegerelateerde obligaties, die afdekking en kansen combineren.

… futures, opties en renteswaps (d.w.z. derivaten, financiële instrumenten waarvan de waarde gekoppeld is aan een onderliggende waarde), die helpen om de duration en de blootstelling aan de rentecurve nauwkeurig te sturen.

… een gerichte positionering langs de looptijdenstructuur, waar zich aanzienlijke bewegingen voordeden.

… het selectieve gebruik van aantrekkelijke risicopremies in het investment-grade-, hybride- of high-yield-segment (die tijdelijk tot historische dieptepunten daalden).

Het is altijd van belang om niet van het kader af te wijken. Wij beschouwen onszelf als langetermijnbeleggers, niet als kortetermijnspeculanten. De hierboven beschreven instrumenten worden dan ook nooit dogmatisch ingezet. Wij handelen opportunistisch – maar altijd met het oog op de totale portefeuille en de robuustheid daarvan.

Tegen de stroom in

De basis van een actieve beleggingsstrategie op de obligatiemarkt is bewust anticyclisch handelen. Dit is de enige manier om kansen en risico’s met elkaar in evenwicht te brengen. Wanneer risicopremies in een bepaald marktsegment aanzienlijk toenemen en onzekerheid plotseling de aankoopbeslissingen van veel marktdeelnemers gaat bepalen, ontstaan vaak de meest aantrekkelijke instapniveaus. Evenzo verminderen wij onze blootstelling wanneer waarderingen ambitieus of buitensporig lijken.

Hoe werkt dit in de praktijk? Twee voorbeelden uit het verleden illustreren hoe onze aanpak in de praktijk werkt.

In april 2025 vond in de VS „Liberation Day“ plaats. Donald Trump verscheen voor de camera’s en kondigde een reeks aanzienlijke nieuwe invoerheffingen aan, wat leidde tot een scherpe stijging van de onzekerheid op de markt. Naarmate het tariefconflict escaleerde, hebben wij onze obligatieportefeuille bewust liquide gepositioneerd, met de nadruk op goede kredietratings. Toen de risicopremies op korte termijn aanzienlijk toenamen, hebben wij van de gelegenheid gebruikgemaakt om onze posities in bedrijfsobligaties in het lagere investment-grade-segment en, selectief, in de high-yield- en hybride segmenten tactisch uit te breiden. Vervolgens hebben wij de winsten gerealiseerd toen de rust op de markt terugkeerde en de rendementspremies voor zwakkere kredietratings zich weer normaliseerden.

Daarvoor had zich nog een andere belangrijke ontwikkeling voorgedaan. In de nasleep van de Covid-19- en de Oekraïne-crises steeg de inflatie snel, gevolgd door een scherpe stijging van de basisrentevoeten van de centrale banken. In het vierde kwartaal van 2023 vond er in de VS een ommezwaai in het monetaire beleid plaats: de „Fed pivot“, een ommekeer in het rentebeleid die ervoor zorgde dat de marktrendementen daalden. Wij hadden de duration van de portefeuille al verlengd vóór de ‘U-bocht’ van Jerome Powell. Toen de voorzitter van de Federal Reserve tijdens een persconferentie de koerswijziging aankondigde, begon een eindejaarsrally in de obligatiekoersen, waarvan wij aanzienlijk konden profiteren.

Deze twee voorbeelden weerspiegelen onze aanpak bij alle beleggingsbeslissingen. Wij willen voorbereid zijn op marktbewegingen, flexibel handelen en beslissingen op een gedisciplineerde manier uitvoeren.

Rendement is geen kwestie van toeval – het is het resultaat van actief beheer

De obligatiemarkt biedt diverse bronnen van rendement. Het gaat niet alleen om de couponrente, de door de emittent gegarandeerde jaarlijkse rente over de nominale waarde van een obligatie. Obligaties kunnen dagelijks op een wereldwijde markt worden verhandeld. De vraag komt tot uiting in de koers van een obligatie. Uiteindelijk komt het altijd neer op de vraag hoeveel een koper bereid is te betalen voor een effect in zijn portefeuille.

Inkomsten op de obligatiemarkt kunnen uit diverse bronnen worden gegenereerd, waaronder:

Actief beheer houdt in dat deze rendementsbronnen bewust worden afgestemd – in plaats van ze passief te accepteren. Net als bij een goed geleid orkest moeten de afzonderlijke componenten harmonieus samenwerken. Alleen dan kan het volledige potentieel van de portefeuille worden gerealiseerd.

Elke beleggingsbeslissing houdt daarom een weloverwogen afweging in van waar we duration-blootstelling opbouwen, welke valuta’s de voorkeur genieten en welke looptijden de meest aantrekkelijke kansen bieden. Het is altijd een kwestie van in welke kredietsegmenten wij risicopremies innen en wanneer wij het risico verminderen en ons kapitaal veiligstellen. Alleen op deze manier kan „vastrentende waarden“ een dynamisch beheerde inkomstenportefeuille worden.

Een wereld in veranering

Een beleggingsstrategie moet zich in verschillende marktomstandigheden bewijzen. Naar onze mening zijn rendementsoverwegingen over een periode van enkele maanden niet zinvol. Niet voor niets hebben wij ons altijd consequent onthouden van het doen van kortetermijnprognoses en geven wij geen vooruitzichten voor het kalenderjaar. Wij zijn van mening dat deze niet alleen achterhaald zijn voor succes op de lange termijn, maar dit zelfs in gevaar kunnen brengen.

De enige constante op de financiële markten is verandering. Wat politici omschrijven als keerpunten, historische omslagpunten of crises die eens in de honderd jaar voorkomen, doen zich met opmerkelijke regelmaat voor. Inflatie komt en gaat; hoge en lage rentetarieven wisselen elkaar gedurende lange perioden af. Niettemin hebben we de laatste tijd enkele fundamentele veranderingen gezien.

De obligatiemarkten zijn nu veel complexer en volatieler dan tien jaar geleden. Inflatie is niet langer een theoretisch risico, de schulddynamiek van geïndustrialiseerde landen is structureel en geopolitieke risico’s zijn altijd aanwezig.

In een turbulente omgeving wordt passiviteit op zich al een risico. Voor ons betekent „actief inkomen“ (kort samengevat):

Naar onze mening vormt onze actieve, wereldwijde en flexibele aanpak de basis voor robuuste portefeuilles en duurzame extra rendementen. De rendementen op de obligatiemarkt zijn tegenwoordig immers niet langer ‘vast’. Ze zijn het resultaat van duidelijke overtuigingen en actieve beslissingen.

Uiteindelijk is het doel altijd om in de loop van de tijd aantrekkelijke prestaties te behalen in alle denkbare scenario’s. Dit betekent niet dat men op elk moment het juiste scenario moet voorspellen. De wens om te allen tijde goed te presteren, vormt vaak het grootste obstakel voor het bereiken van het doel: het behalen van uitstekende prestaties.